De lanterfanter

Als er iemand een hekel heeft gehad aan lanterfanten, dan is het mijn vader wel. “Zit niet zo te lanterfanten!” kon hij ons toesnauwen. In de ogen van mijn vader was het leven kort en elke minuut ervan moest geleefd worden op een nuttige manier. O, hij kon zich na een picknick in de rand van een bos wel lekker neerleggen en een dutje doen hoor! Dat was op de een of andere manier óók nuttig. Maar o wee als wij op het muurtje zaten of in de zetel hingen niks te doen… Niet lanterfanten zat tussen mijn oren gebeiteld! Een stevige ouderboodschap, noemen ze dat in de psychologie. ‘k Had en ‘k heb er nog wel eens last van.

Misschien was het wel daarom dat ik het boek De Lanterfanter van de Turkse schrijver Yusuf Atilgan heb gelezen. Hoewel… de eerlijkheid gebiedt mij te zeggen dat het een tip is van mijn vriend Metin. Een goede tip!

Yusuf Atilgan heeft slechts drie boeken geschreven: De lanterfanter dus (gepubliceerd in 1959), Moederland hotel (1973) en een kinderboek dat postuum het levenslicht zag… Beide romans zijn eigenlijk nog maar recentelijk vertaald uit het Turks. Atilgan wordt beschouwd als een pionier van de moderne Turkse literatuur. Voor die andere Turkse schrijver en Nobelprijs-winnaar, Orhan Pamuk, was Atilgan een voorbeeld, een leermeester, een held… Dat zegt natuurlijk wel iets.

Ik vertrok maar langzaam in De lanterfanter. Lezen – wegleggen – lezen – wegleggen – … Dat komt omdat ik totaal geen idee had hoe het verhaal zich zou ontwikkelen. De schrijver leeft zich helemaal in zijn hoofdpersoon C. in. Eigenlijk lees je zijn gedachten en die zijn springerig. En dat is ook het karakter van het eerste deel van het boek. Er worden snippers informatie op je afgevuurd en je moet aandachtig lezen om ze op te pikken. Voor mij kreeg het verhaal meer samenhang toen ik in het deel Zomer begon (het boek bestaat uit vier delen, de vier seizoenen). Vanaf dat moment kon ik het niet meer wegleggen!

Alles bijeen een prachtig boek. Ik ga zeker ook Moederland hotel lezen. Maar eerst staan er een paar andere schrijvers in de planning (voor de leesclub): Han Kang (een Koreaans schrijver), Kees van Beijnum (Nederlander) en Joseph Roth (Oostenrijker). Overigens las ik de afgelopen weken ook met héél veel plezier twee juweeltjes van Toon Tellegen: De trein naar Pavlovsk en Oostvoorne en Een vorig leven.

Cover_Atilgan_de lanterfanter

Wil je meer informatie over De lanterfanter? Klik dan hier.

Advertenties
Geplaatst in Lezen | Een reactie plaatsen

Rondje Kleimeer

Gisteren maakten we een wandeling in het recreatiegebed Geestmerambacht. Vanmorgen reden we opnieuw naar het Vlasgat en maakten we een ander rondje: we liepen om De Kleimeer heen.

Net als gisteren was het rustig op het glibberige paadje langs het natuurgebied. We genoten van de stilte. Het licht was heel anders, wat meer omfloerst.

Rondje Kleimeer 01

Rondje Kleimeer 02

Op een gegeven moment werden we ingehaald door een hardloper met twee honden: Dobbermannen. De man stopte voor een praatje, wel bijzonder! De honden stortten zich met hun neus op de grond op zoek naar muizen. De man vertelde dat dit paadje tegenwoordig een ontmoetingsplaats voor homo’s is. Eerlijk gezegd hebben wij dat nog nooit gemerkt – en wij lopen hier toch met enige frequentie…

Afijn, de man rende ten slotte verder en wij vervolgden ook onze route. Op het bruggetje op de foto hieronder heb ik eens een vos zien lopen! Ik was toen vroeg op pad, het was een warme zomerdag en in was op weg naar een vergadering of zo.

Rondje Kleimeer 03

Wij volgden het paadje langs de sloot die mensen weerhoudt om De Kleimeer in te trekken. De Kleimeer is een kwetsbaar natuurgebied en wordt beheerd door Staatsbosbeheer. Een paar keer per jaar worden er excursies georganiseerd en mag je onder begeleiding van de boswachter De Kleimeer in. Zelf heb ik er ooit een film opgenomen. Nou jij, ík heb die film niet opgenomen, maar mijn leerlingen (van obs De Griffel) speelden erin mee – het was een film waarmee de Stichting Kleimeer de natuurwaarden van het gebied in beeld wilde brengen voor de kinderen van de Alkmaarse basisscholen. Ergens heb ik de videoband nog liggen – ik moet ‘m eens op dvd laten zetten want de film Het geheim van De Kleimeer is eigenlijk een bijzonder document. Het scenario is geschreven door kinderboekenschrijver Geert van Diepen uit Sint Pancras.

Rondje Kleimeer 04

Ook vandaag was er wat planten betreft nog niet veel te zien, maar we vonden wel weer een groepje krokussen… Mooi toch!?

Rondje Kleimeer 05

We liepen een stukje langs de Nauertocht, een asfaltweg die Koedijk verbindt met de N245. Gelukkig kun je onverhard lopen aan de andere kant van een slootje, met dank aan Wandelnetwerk Noord-Holland! Na een paar honderd meter kun je dan weer van de weg af, een fietspad op, en even later ga je rechtsaf een grasdijk op die je, parallel aan het fietspad, terugvoert naar het Vlasgat. We zagen mensen met enorme telelenzen staan, ze tuurden ingespannen over het riet, op jacht naar een mooi plaatje van een baardmannetje. Dit vogeltje woont winter en zomer in De Kleimeer. We hadden geluk, we zagen er twee. Ze waren echter te snel om ze op de foto te zetten. Wel zagen we een zilverreiger staan…

Rondje Kleimeer 06

Rondje Kleimeer 07

Voldaan bereikten we de auto en tuften langs het Noord-Hollands kanaal weer naar huis. Op naar een grote pot Yorkshire tea met melk en suiker, en een stevige boterham.

Geplaatst in Wandelen | Een reactie plaatsen

De beentjes strekken

Na een periode van binnen blijven, onafgebroken hoesten en futloosheid, lijkt zich een kentering in te zetten… Het mooie weer zal hier zeker ook aan mee helpen.

Gisteren parkeerden we de auto bij duiningang Diederik, halverwege Egmond Binnen en Bakkum Noord. We maakten de groene wandeling, vier kilometer, lang zat voor een frisse (duin)neus. We wandelen niet zo vaak in dit stukje van het Noord-Hollands duinreservaat en het was echt een paar jaar geleden dat we vanaf dit punt de duinen inliepen. In mijn herinnering was het hier best saai… maar tot mijn verbazing viel dat reuze mee. PWN doet hier goed werk. Stukjes monotoon dennenbos worden gekapt en hoge bomen in de de wegranden worden omgehakt om licht toe te laten. Dat werkt een zeer gevarieerd landschap in de hand. We genoten met volle teugen.

PWN-duinen P1100513

PWN-duinen P1100518

PWN-duinen P1100527

PWN-duinen P1100531

Na een grijze zaterdagochtend, brandde de zon uiteindelijk de sluierbewolking weg. Vandaag kozen we voor een wandeling vlakbij huis: het Geestmerambacht. Zeker het stukje van de wandeling langs het unieke natuurgebied de Kleimeer was zalig, beschut tegen het dunne oostenwindje en in de zon: het voelde al echt lenteachtig!

Op het water in de smallere sloten lag nog een vliesje ijs.

Geestmerambacht P1100545

Geestmerambacht P1100547

We liepen langs de Zuiderdel, de grote waterplas in het recreatiegebied. Het was hier relatief druk, veel mensen lopen graag een rondje Zuiderdel. Waar het kan, volgden we de waterrand en dan loop je toch nog stukjes alleen, zoals op onderstaande ‘punt’ waar machtige wilgen de dienst uitmaken.

Geestmerambacht P1100560

Maar het mooiste is toch elke keer weer het pad langs de Kleimeer… En hier loop je dan weer zowat alleen, want het is er af en toe flink modderig en dat weerhoudt blijkbaar veel mensen deze route te nemen. Wij vinden dat prima!

Geestmerambacht P1100563

Geestmerambacht P1100573

Er groeit en bloeit nog niet veel, maar deze kleurige lentebloeiers hebben we toch getroffen: krokussen (verwilderd) en klein hoefblad.

Geestmerambacht P1100580

Geestmerambacht P1100588

Geplaatst in Wandelen | 2 reacties

Ik werk aan orde en overzicht

Ik ben (eindelijk) begonnen met het op orde brengen van mijn thuisbibliotheek, die de afgelopen jaren wreed snel is uitgebreid met allemaal – naar mijn idee – interessante boeken. Was er in het begin nog sprake van enige ordening, de laatste tijd belandden de boeken op volkomen ongeordende stapeltjes…

Een gebrek aan vrije ruimte op mijn boekenplanken is daar ongetwijfeld debet aan, maar ook mijn tomeloze ik-wil-alles-weten-zucht heeft hier zeker en vast een rol in gespeeld, want de meeste boeken zijn slechts ten dele gelezen en vragen dus om verdere consumptie, wat mij er dan van weerhoudt om ze een vaste plek te geven ín de kast…

Afijn, hoe dan ook, enige ordening en orde is thans wenselijk en gewenst, en dus heb ik de stofzuiger naar boven gedragen (want de stofwolken zijn niet van de lucht).

Stapel voor stapel, boek voor boek, zo ga ik nu te werk. En mensen, dat schiet niet op. Elk boek heeft zo zijn eigen waarde, en er afstand van nemen is niet altijd gemakkelijk. Nog lastiger vind ik het om orde aan te brengen, de boeken op onderwerp te stapelen voor ze op een (nieuwe) plek belanden…

Neem nou dit boek… Bijna 40 jaar heb ik, niet onafgebroken overigens, pijp gerookt. Anderhalf jaar geleden heb ik besloten om definitief te stoppen met roken. Sinds de zomer van 2016 heb ik geen pijp meer opgestoken! Echter, het Pijpenbrevier naar de kringloopwinkel brengen, is me (nu nog) te gortig. Ik heb ook niet al mijn pijpen de deur uit gedaan. Dat kon ik niet en dat kan ik niet. Ik heb zelfs nog ergens nog een blikje pure Latakia tabak staan. Af en toe draai ik dat blikje open om te ruiken. Roken ga ik echt niet meer, maar afstand doen van enkele dierbare pijpen en het Pijpenbrevier, kan ik nog niet.

Welk plekje geef ik dit boekje nou in mijn boekenkast!?

Geplaatst in Uncategorized | 3 reacties

Je wordt ouder, papa…

Een van de mooie dingen tussen kerst en oud&nieuw, is de explosie aan sweet memories die teweeg wordt gebracht door de Top 2000 en – in zijn slipstream – het TV-programma Top 2000 à gogo. Doordat we de afgelopen tien jaar in de kerstvakantie een weekje op vakantie waren, misten we de Top 2000 altijd voor een deel. Top 2000 à gogo echter stond altijd ingeprogrammeerd op de video- en later de DVD-recorder – en weer thuis uit Wales (of zo) dompelden wij ons nog een paar avonden onder in nostalgie.

Wij hadden thuis geen TV (en toen ik alleen woonde had ik slechts een klein ZW-teeveetje…), dus muziek uit de jaren ’60, ’70 en ’80 was voor mij écht muziek, daar waar veel van mijn leeftijdsgenoten toch ook de beelden hadden van Top Pop enz. Ik had kasten vol elpees en laden vol cassettebandjes. Dat mijn bovenbuurman (uit het Oedenkoven-tijdperk…) Johan helemaal muziekgek was, heeft zeker bijgedragen, niet zozeer aan mijn liefde voor als wel aan mijn kennis van de muziek uit de jaren ’70 en ’80…

Dusss… Deze vakantie zijn wij thuis. De Top 2000 luister ik niet, er wordt teveel gekletst tussen de muziek door. Maar de Top 2000 à gogo missen we geen avond. En dan merk je dat je ouder wordt! Gisteren was het zo’n uitzending… De helft kenden we niet! Bijna allemaal songs uit de jaren ’90 en later… Jaja, deze papa wordt ouder! Ik merk dat ik nog wel een boel namen ken, maar de muziek die erbij hoort, klinkt meestal onbekend in de oren…

Vanavond hoorden we een geweldige versie van een geweldig nummer van het geweldige duo Tears for fears: Mad world. Het betreft een verstilde versie gezongen door Gary Jules. Prachtig. Zoekend op YouTube kwam ik nog een paar mooie versies tegen: Riverdale cast, Nightcore, Imagine Dragons, Emily Middlemas (Schots talent in The Voice) en – erg mooi – Jasmine Thompson.

Maar de beste is natuurlijk de originele… (Terwijl ik dit schrijf, luister ik naar de Greatest Hits van Tears for Fears op Spotify. The times, they are changin’!)

Geplaatst in Muziek | Een reactie plaatsen

Kerstavond…

Als je op een school werkt, is december een drukke maand. Na Sint Maarten (in november, reeds) komt Sinterklaas en daarna de Kerstman. De kinderen leven van het ene naar het andere feest en de school verandert van lampionnenatelier in Pietendorp en ten slotte in kerstpaleis. En dan is het de middag voor de kerstvakantie, en de hele school wordt ontdaan van versieringen en lichtjes, de container zit propvol.

Op de vrijeschool hebben we meer feesten. Eind september vieren we het Michaëlsfeest. Dan is er Sint Maarten en vervolgens klopt Sinterklaas aan de deur. De advent wordt beleefd en het kerstfeest gevierd. Druk, druk, druk zou je zeggen – en dat is het in zekere zin ook – en toch heb ik al die feesten de afgelopen maanden anders ervaren. Op de vrije school gaat het niet om ‘de fun’, het gaat heel erg over de sfeer, de inhoud, de beleving… Dat geeft een andere drukte, ingetogener en wat mij betreft fijner.

Nu is het kerstvakantie en vanavond is het zelfs kerstavond. Dat is de avond waarop wij met ons viertjes kerst vieren. In alle rust… De lichtjes in de kerstboom zijn aan, kaarsen branden, kerstmuziek klinkt zachtjes op de achtergrond… Anúna, King’s College Choir, … Lekker eten, een goed glas wijn of bier of sap, bijpraten. Het leven staat niet stil, er is genoeg om het met elkaar over te hebben.

En dan komt straks het moment dat ik aan mijn vader moet denken. Acht jaar geleden blies hij zijn laatste adem uit in de kerstnacht… Hij vertrok naar de Eeuwige Jachtvelden, zei ik altijd, bij wijze van spreken. Nu komen daar andere gedachten bij… Met mijn nieuwe baan ben ik in een nieuwe wereld gestapt die me over veel doet nadenken. Bijzonder…

Van Kerst tot Driekoningen zijn er de Twaalf Heilige Nachten. Het is een periode waarin we terugblikken op het voorbije jaar en alle belangrijke gebeurtenissen, klein of groot, in gedachten weer langs laten komen. We maken voornemens voor het nieuwe jaar. Het terugblikken voedt het vooruitkijken. Elke dag ga ik er tijd voor maken en ervaren wat dat oplevert…

Ik wens iedereen een warme, mooie, lichte kerst.

Geplaatst in Antroposofie, Persoonlijk | 1 reactie

Periode-onderwijs

“De leraar – de volwassene met horloge en zakagenda – overziet zonder moeite de hele periode. Het kind leeft nog aan de vloedlijn van de eeuwigheid. Een zomervakantie is een tijdperk dat voortduurt, drie weken vorst vormen een leven van schaatsvreugde.”

Deze prachtige tekst komt uit het tijdschrift Vrije Opvoedkunst, sociaal pedagogisch tijdschrift, 31ste jaargang nr. 4, juli 1968. Het thema van dit nummer van het vrijeschool-blad is het periode- of hoofdonderwijs.

Wat is periode-onderwijs? “Een bepaald vak, bijv. wiskunde, geschiedenis, biologie enz. wordt gedurende enkele weken achtereen (in aantal variërend van 2 tot 6) elke dag onderwezen tijdens de eerste twee uren van de schooldag.”

Welke voordelen biedt een dergelijke aanpak? We lezen verder…

1. Interesse en concentratie. De basis van een leerproces dat de hele mens (de hersenen, het gevoel en de wil) aanspreekt en tot ontplooiing brengt, moet interesse zijn. Wil de interesse niet oppervlakkig en uitsluitend intellectueel gericht blijven, dan moet zij zich enige tijd achtereen op haar object kunnen focussen. Met een rooster waarop voor elk uur van de dag een ander vak staat, en elke dag verschillende vakken geconsumeerd moeten worden, versnippert men de belangstelling op onhygiënische wijze. (…)

2. Economie van het onderwijs. In een periode van bijv. 3 weken (= 36 uren) kan men veel meer doen dan in 36 uur per jaar in de vorm van een wekelijks lesuur. Dat komt omdat het geheel altijd meer is dan de som der delen. (…)

3. Noodzakelijke inschakeling van het vergeten. Het laten rusten of vergeten is geen negatief element bij het leren, doch juist een zeer positief te nemen factor. In de slaap is de mens niet alleen lichamelijk actief, ook in geestelijk opzicht verwerkt de slaap de inhouden die overdag zijn opgenomen. (…)

4. Noodzakelijke creativiteit van de onderwijzer. Het is duidelijk dat twee uur achtereen hetzelfde vak doceren uitgesloten is, wil men tenminste het kind niet overbelasten. Dat wil zeggen dat de lescompositie een psychologisch – en niet minder fysiologisch – verantwoorde aangelegenheid moet zijn. (…)

5. Bevordering van de zelfwerkzaamheid van de leerlingen. In de periode-lessen moeten de leerlingen niet alleen luisteren, ze moeten ook wat kunnen doen. Het klassengesprek, het projectwerk enz. komen gemakkelijker aan bod dan in wekelijkse lesuren. (…)

Ik vind het concept periode-onderwijs prachtig. Op veel vrijescholen worstelt men nu met de toepassing van lesmethodes voor met name rekenen… Hoe wrik je een methode in perioden? In mijn beleving alleen door je methode als leidraad te gebruiken i.p.v. als spoorboekje doorheen het schooljaar. Een besef dat in steeds meer ‘gewone’ basisscholen begint door te dringen en waar we ons op de vrijeschool terdege bewust van moeten blijven!

Geplaatst in Antroposofie | Een reactie plaatsen