Ik heb een mooi boek gelezen van een Belgische schrijver waar ik nog nooit van had gehoord: Stefan Brijs (1969). Hij schrijft romans en essays. Hij werd opgeleid tot onderwijzer, debuteerde in 1997 met zijn roman De verwording en sinds 1999 is hij fulltime schrijver.

Maan en zon speelt zich af op Curaçao. Geen logische keuze voor een Belg, maar ik heb ergens gelezen dat zijn vrouw daar is opgegroeid. Er zijn dus banden met het eiland… Maan en zon gaat over Max, zijn vader Roy en zijn moeder Myrna, zijn vrouw Lucia en hun zoon Sonny. En vooral ook over Curaçao en zijn sociale geschiedenis. Een artikel in de Volkskrant van 19 juli 2001 is de inspiratiebron, als ik dat in dit geval zo mag formuleren, voor het boek. Het artikel staat op de laatste bladzijde van de roman en ik adviseer je om het ook als laatste te lezen.

Max vliegt in de nacht van 18 op 19 juli 2001 van Curaçao naar Amsterdam. Die nacht blijft broeder Daniel, de verteller, op om terug te blikken op het leven van Max, die hij in 1961 leerde kennen toen Max door zijn vader Roy naar de school werd gebracht. Max kwam bij broeder Daniel in de klas. Roy is taxichauffeur en rijdt in een Dodge Matador.

Het boek vertelt hoe Max opgroeit, niet in de voetsporen van zijn vader wil treden maar daar door omstandigheden toch in belandt. Max trouwt, zijn eerste kindje, een dochter die ze Luna noemen, wordt te vroeg en dood geboren. Een tijd later kondigt Sonny zich aan en de zwangerschap en geboorte verlopen deze keer goed.

Intussen is het allang 1969 geweest: vóór die tijd was Curaçao vooral een Nederlandse kolonie waar de blanken het voor het zeggen hadden en de zwarte bevolking in armoede leefde. Een grote staking bij de olieraffinaderij van Shell is een breekpunt. De zwarte bevolking krijgt de kans om het allemaal zelf te gaan regelen maar dit mondt uit in een dramatische toename van corruptie en drugscriminaliteit. Ik herinner me nog de zgn. bolletjesslikkers: jongens die op het vliegtuig werden gezet nadat ze een heleboel bolletjes hadden geslikt waarin cocaïne zat.

Broeder Daniel schrijft de hele nacht door zijn herinneringen op. Hij is zelf van kleur en was lange tijd de enige monnik en onderwijzer van kleur in het klooster en op de school. Hij wacht op een telefoontje van Max als die op Schiphol is geland. Dat telefoontje komt als de broeder net even weg is voor het ochtendgebed. Max is veilig aangekomen.

Ik vind Maan en zon een mooi boek. Het vertelt over drie generaties van een Curaçaose familie. Voor- en tegenspoed wisselen mekaar af. Naarmate het boek naar zijn einde gaat, voel je er onderhuids een zekere beklemming in sluipen… En dan die laatste bladzijde, dat artikel uit de Volkskrant. Een mokerslag.